Διαχείριση αποβλήτων αυτοδιαγνωστικών τεστ COVID-19: τεχνικά και θεσμικά ζητήματα και διερεύνηση τάσεων σχετικά με την απόρριψή τουςΔιαχείριση αποβλήτων αυτοδιαγνωστικών τεστ COVID-19: τεχνικά και θεσμικά ζητήματα και διερεύνηση τάσεων σχετικά με την απόρριψή τουςWaste management of COVID-19 self-diagnostic tests: technical and institutional issues and investigation of trends in their disposal Διπλωματική Εργασία Diploma Work 2024-03-052024el Κατά τη διάρκεια της πανδημίας της ασθένειας COVID-19, για την ανίχνευση του ιού και την επιστροφή στην κανονικότητα, χρησιμοποιήθηκαν σε μαζικό βαθμό ταχείες ιατρικές διαγνωστικές δοκιμές (ονομαζόμενες self-tests και rapid tests), προκαλώντας νέες προκλήσεις για την υγεία και το περιβάλλον. Τα απόβλητα που παράγονταν από αυτές τις δοκιμές θα έπρεπε να τύχουν κατάλληλου χειρισμού, αποθήκευσης και διαχείρισης λόγω των πιθανών μολυσματικών και επικίνδυνων χαρακτηριστικών τους. Η παρούσα διπλωματική επικεντρώνεται στην απόρριψη των αποβλήτων των self-tests διερευνώντας τόσο τις επικρατούσες τάσεις στον ελλαδικό χώρο, όσο και τα θεσμικά ζητήματα που αφορούν το σκέλος αυτό. Για να διευκολυνθεί η αξιολόγηση της κατάστασης των παραγόμενων αποβλήτων σχεδιάστηκε ένα δομημένο ερωτηματολόγιο σχετιζόμενο με τα self-tests και τα rapid tests. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί η κοινωνική αντίληψη και το επίπεδο ευαισθητοποίησης των πολιτών σχετικά με τη διάθεση και τη διαχείριση αυτών των αποβλήτων, καθώς και το επίπεδο γνώσης τους. Συνολικά συλλέχθηκαν 600 ανώνυμα ερωτηματολόγια, ενώ αναλύθηκαν εκτενώς τα δεδομένα των απαντήσεων, με στόχο την ανάδειξη πιθανών συσχετίσεων μεταξύ των απαντήσεων και βασικών δημογραφικών στοιχείων. Σχετικά με τα θεσμικά ζητήματα, όσον αφορά στον κατάλληλο χειρισμό και την πρέπουσα μέθοδο απόρριψης των εν λόγω αποβλήτων, διερευνήθηκε η σχετική διεθνής ή/και εθνική βιβλιογραφία, καθώς και η υπάρχουσα νομοθεσία ή/και οι κατευθυντήριες οδηγίες σε διεθνές, ενωσιακό και εθνικό επίπεδο με σκοπό να αναδειχθούν τυχόν κενά και ελλείψεις. Επιπρόσθετα, εξετάστηκαν προτάσεις για την αναγκαιότητα εκπόνησης ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου. Το πλαίσιο αυτό θα αντιμετωπίζει τα ζητήματα της νέας κατηγορίας των αποβλήτων των self-tests, λαμβάνοντας υπόψη την έγκαιρη και σωστή πληροφόρηση των πολιτών αλλά και την ανάληψη μεριδίου ευθύνης των κατασκευαστών από τη στιγμή που τα self-tests καθίστανται απόβλητα και έως το τέλος του κύκλου ζωής τους, με απώτερο σκοπό να επιτευχθεί ένα πιο αειφορικό και ασφαλές σύστημα διαχείρισης αστικών αποβλήτων, το οποίο θα δύναται να υποστηρίξει την απόρριψη τέτοιου τύπου αποβλήτων. During the COVID-19 pandemic, rapid medical diagnostic tests (called self-tests and rapid tests) were used massively to detect the virus and return to normality, posing new health and environmental challenges. The waste generated from these tests had to be properly handled, stored and managed due to their potentially infectious and hazardous characteristics. This thesis focuses on the disposal of self-test waste by investigating both the prevailing trends in Greece and the institutional issues related to this topic. In order to facilitate the assessment of the status of the waste generated, a structured questionnaire related to self-tests and rapid tests was designed. The aim was to investigate the social perception and level of awareness of citizens regarding the disposal and management of this waste and their level of knowledge. In total, 600 anonymous questionnaires were collected, and the response data were extensively analysed to identify possible correlations between the responses and key demographics. With regard to the institutional issues concerning the appropriate handling and disposal method of such waste, the relevant international and/or national literature, as well as existing legislation and/or guidelines at international, EU and national level were investigated in order to identify any gaps and deficiencies. In addition, proposals for the need to develop a modern institutional framework were examined. This framework would address the issues of the new waste category of self-tests, considering the timely and correct information of citizens and the assumption of a share of responsibility by manufacturers from the moment self-tests become waste until the end of their life cycle, with the ultimate aim of achieving a more sustainable and safer municipal waste management system that can support the disposal of such waste.http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/Πολυτεχνείο Κρήτης::Σχολή Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών ΠεριβάλλοντοςPanourgia_Evmorfia_Dip_2024.pdfChania [Greece]Library of TUC2024-03-04application/pdf3.0 MBembargo Panourgia Evmorfia Πανουργια Ευμορφια Maria Efpraxia Μαρια Ευπραξια Daras Tryfonas Δαρας Τρυφωνας Giannis Apostolos Γιαννης Αποστολος Πολυτεχνείο Κρήτης Technical University of Crete Ερωτηματολόγιο Στατιστική COVID-19 Αυτοέλεγχοι Ταχείες εξετάσεις αντιγόνου Αντίληψη Απόρριψη αποβλήτων Κατευθυντήριες γραμμές Θεσμικό πλαίσιο